Ana Sayfa Derneğimiz Faaliyetler Gelibolu İlanlar Kurumlar

 

 

Gelibolu hakkında bazı temel bilgiler:

Gelibolu ilçesi Çanakkale iline bağlıdır ve Marmara Bölgesi'nde yer almaktadır.

İlçeye bağlı 3 bucak (Bolayır, Evreşe, Kavak) ve 28 köy bulunmaktadır.

İlçe merkez nüfusu 24.000, ilçe toplam yüzölçümü 806 km² dir.

Geçim kaynakları Tarım (tahıl, zeytin, ayçiçeği), balıkçılık ve besin sanayisidir.

İlçe merkezinde bir liman mevcuttur. Bu liman aynı zamanda Gelibolu - Lapseki feribot geçişini de sağlar.

 

Coğrafi konumu:

Antik ismi Khersonesos olan Gelibolu Yarımadası, Çanakkale Boğazı ile Saros Körfezi arasında, güneye doğru genişleyerek uzanır.

Türkiye'nin kuzey batısında yer alan yarımada, aynı zamanda Avrupa kıtasının güney-doğusundaki son kara parçasıdır.

Kuzey'de dar (5 km) Bolayır kıstağı ile Trakya'ya bağlanır. Bir fay ile sınırlanmış yüksek ve düz batı kıyılarından doğuya, boğaza doğru alçalan, vadilerle yarılmış sırtlardan oluşan yüzey şekilleri jeolojik yapıya uymuştur.

Yarımadanın batı yakasını kuvvetle meyillenmiş eosen ve oligosen flişleri, doğu yarısını hafif dalgalı miyosen ve pliyosen çökelleri kaplar.

Gelibolu ilçesi, aynı isme sahip yarımadanın kuzey-doğu kıyısında, Çanakkale Boğazı'nın Marmara Denizi'ne açıldığı noktada yer alır.

 

Gelibolu'nun geçim kaynağı:

Sulu ve susuz tarım yapılan Gelibolu yarımadasında ağırlıklı olarak buğday, arpa  ve ayçiçeği yetişmektedir.

Türkiye'nin en verimli topraklarına sahip olduğunu söyleyebileceğimiz ilçemizde, çeltik, her türlü baklagil ve değişik meyveler de yetiştirilmektedir.

İlçemizin tarım dışında önemli bir geçim kaynağı da balıkçılık ve deniz ürünleri ticaretidir. Canlı balık ticareti, konservecilik, deniz ürünleri ihracatı ilçemize büyük katkıda bulunmaktadır.

Çok büyük potansiyele sahip olmasına rağmen turizm konusunda ciddi bir yatırım ve tanıtım yapılmadığı için ilçemiz bu konuda yeterli ilgiyi görememektedir. Son yıllardaki umut verici gelişmeler, ilçemizin ilerleyen yıllarda bu konuda da ciddi bir atağa geçeceğinin belirtisidir.

 

Gelibolu Mutfağı:

Sardalya ile yapılan yemekleri Sardalya sayfamızda görebilirsiniz.

Peynir Helvası

Gelibolu'nun Edirne tip beyaz peynirinden yapılmaktadır. Peynir mayalanır, maya tutar tutmaz, süzmeden ve tuzlanmadan, irmik ve şeker ile yavaş ateşte sürekli karıştırılarak, kıvamına gelmesi beklenir. Hazırlaması zordur. Ama yemesine diyecek yoktur.

Gelibolu Lokumu

Mayalı hamurdan yapılmaktadır. Ispanaklı, kıymalı, peynirli ve bol soğanlı çeşitli vardır.

Süt Tarhanası

Buğday, bulgur haline getirilir, sütle hamur yapılarak kurutulur.

Simit Lokumu

Nohut mayasından hazırlanan hamur, maya tutuncaya kadar bekletilir. Daha sonra fırın ateşinde pişirilir.

Tavuklu Mantı

Bilinen bohça mantıya, tavuk veya hindi gibi yağlı kümes hayvanlarının etinin eklenmesiyle yapılır.Sos olarak, tercihe göre ilaveler yapılabilir.

Akıtma

Boza kıvamındaki mayalı hamur, hafifi yağlanmış toprak saçlara ince olarak dökülür, aralarına tavuk eti konur ve üzerine tavuk suyu dökülür.

Lokma

Mayalı hamur, sıvı olarak kızgın bol yağa atılarak kızartılır.

Tarak Pilavı

Deniz tarağı, pirinçle pilav yapılır. Limon sıkılarak ve tuz ilavesiyle afiyetle yenir.

Tuzlu Balık

Taze sardalye veya kolyoz balığı, temizlenerek, bir sıra kaya tuzu, bir sıra balık gelecek şekilde bir kaba dizilir. Balıkların birbirine değmemesine itina gösterilmelidir. Tuz da pişen balıklar bir ay içinde yenmeye hazır hale gelir. Tuzlu balığın servisi genellikle, bir gün önceden sirkeye yatırılarak yapılır. Sofraların aranılan soğuk mezelerindendir.

Lakerda

Torik, palamut gibi büyük balıklar, baş ve kuyrukları çıkarılarak saat tatlı suda bekletilir. Daha sonra üçe bölünen balıkların içi temizlenerek; bir kaba önce ince tuz, sonra balık şeklinde dizilir ve en üstü yine tuz ile örtülür. Üzerine bir ağırlık konur. Bir hafta sonra içinde biriken sıvı boşaltılır ve yerine ince tuzun suda eritilmesiyle elde edilen sıvı dökülür. Bir ay sonra lakerda olmuştur. Lakerda servisten saat önce kabından çıkarılarak tatlı suda bekletilir, zeytinyağı ve limonla servisi yapılır.

Balık Çorbası

Kırlangıç, çarpan, iskorpit, mezgit, dülger gibi beyaz etli balıklardan yapılır. Önce bir kabın içinde etleri dağılmadan haşlanan balıklar süzülerek ayrılır. Suyuna patates, soğan maydanoz, havuç gibi sebzeler ve pirinç ilavesiyle çorba hazırlanır. İstendiği takdirde süzülerek ayrılan balıkların kılçıklarının çıkarılması kaydıyla çorbaya ilave edeler. Terbiye hazırlanır ve katılır. Çorba servise hazırdır.

Gelibolu, ülkemizin en önemli ve güzide ilçelerinden biridir.

Çanakkale savaşlarının ülkemiz ve Gelibolu tarihindeki yeri tartışılmaz. Ancak Gelibolu'nun tarihi incelendiğinde, sadece kurtuluş savaşında değil, aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğunun gelişiminde de çok büyük rol oynadığı görülecektir. Bunun da en büyük sebebi, şüphesiz stratejik konumudur.

 

Gelibolu'da Kültür ve Sanat:

Gelibolu'nun kendine özgü folkloru yeterince araştırılmamış ve bugüne değin köklü bir inceleme yapılmamıştır. Mevcut folklor zengin sayılabilen yöresel kaynaklarla beslenmiş ve bugünkü folkloru doğmuştur.

Gelibolu halkı yerli ve göçmen halktan oluşmuştur. Yerli halk yöreye. Türklerin Rumeli'ne geçişlerinden sonra Anadolu'nun Karesi Beyliği'nden getirilerek yerleştirilmiştir. Göçmen halk ise Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya'dan gerek 1923 yılındaki değişimle ve gerekse çeşitli zamanlarda göçmen olarak gelen Türklerden oluşmuştur. Yerli halk ile göçmen halkın kendine özgü folkloru zamanla birbirine kaynaşmıştır.

Yörenin geleneksel giysisi bindallıdır. Kırsal bölgedeki düğünlerde genç kızlar ve kadınlar bindallı ya da parlak kumaşlardan yapılmış şalvar ve yelek giyerler, yöresel oyunlarını oynarlar.

Gelibolu'nun yöresel oyunları zengin folklor kaynaklarına dayanır. Yörenin oyunları şunlardır: Gelibolu Sekmesi, Gelibolu Karşılaması ve Bayramiç köyüne özgü olan Lenka adlı oyunlardır. Ayrıca harmandalı, çiftetelli, kasap oyunları yörede yerleşmiş yöre dışı kaynaklı oyunlardır.

Türkiye çapında ün yapmış Evreşe Yolları Dar türkü ve oyununun yanı sıra, özellikle Çokal ve Yülüce yöreleri dolayında söylenen Kumita, Karakaş ile Bayramiç köyünün Karlı Dayler ve Fındıklı köyünün Fındıklı türküleri ise yöre türkülerinin başlıcalarıdır.

 

"Gelibolu" ismiyle özdeşleşen bazı kavramlar:

Dünyada ilk darphanenin kurulduğu yer Gelibolu ilçesi sınırlarındadır. Yine üzerinde insan resmi bulunan ilk para ilçemiz sınırları içerisinde basılmıştır.

Türk'lerin Avrupa'ya geçiş noktası bu ilçemizdir. Bu geçiş, Avrupa kıtasının fethinin başlangıcı olmuştur.

İstanbul fethedilene kadar Osmanlı'ların en önemli tersanesi Gelibolu Tersanesi idi. Bu tersane birçok çeşit gemi yapımında Osmanlı tarihinde ilki teşkil etmektedir.

En ünlü denizcilerimizden Piri Reis'in doğum yeri, en ünlü şairlerimizden Namık Kemal'in mezarı, Rumeli fatihi Gazi Süleyman Paşa'nın türbesi Gelibolu'dadır.

Ülkemizde "Çanakkale Savaşları" olarak nitelendirdiğimiz büyük zaferimiz, diğer dünya devletleri tarafından "Gelibolu Savaşları" olarak adlandırılmaktadır.

Gelibolu'nun sardalya balığı ve peynir helvası meşhurdur. Her yıl temmuz ayında sardalya festivali yapılmaktadır.

 

Gelibolu Türküleri

Evreşe Yolları Dar

Evreşe yolları dar

Bana bakma benim yarim var

 

Bir fırın yaptırdım

Doldurdum ekmekleri

Gel beraber yiyelim

Yaptırdım çörekleri

 

Evreşe yolları dar

Bana bakma benim yarim var

 

Evreşe'dir köyümüz

Zemzem akar suyumuz

Sevip sevip ayrılmak

Yoktur böyle huyumuz

 

Evreşe yolları dar

Bana bakma benim yarim var

 

Sırtındaki yeleği

Ben örmedim mi yarim

Kızlarla konuşurken

Ben görmedim mi yarim

 

Evreşe yolları dar

Bana bakma benim yarim var

 

Yeleğimin içinde

Mavi buncuk nazarlık

Benim yare hediyem

Bir ufacık gerdanlık

 

Evreşe yolları dar

Bana bakma benim yarim var

 

Gelibolu Karşılaması

Ovadan gel ovadan cicim

Bir su içtim kovadan

Alacaksan al beni cicim

Buz gibi gerdanım solmadan

 

Katip Hüseyin'in kaleminden cicim

Bir maaşallah yazdırdım

Haydi de haydi de şamdanlı

O da benim umrumda mı delikanlı

 

Ova yolu düz gider cicim

Bir kınalı kız gider

Kız yolunu şaşırmış cicim

İnşallah bize gider

 

Karakaş

Kuşu başında taşlar

Yarim karanfil haşlar

Kaldır yarim şapkanı karakaş

Görünsün kalem kaşlar

 

Hava havalanıyor

Deniz dalgalanıyor

Güzelleri görünce karakaş

Benim yarem dağlıyor

 

Oynayanlar oynuyor

Ona gözüm doymuyor

Senden başkasına yar karakaş

Hiç kanım kaynamıyor

 

Hava havalanıyor

Deniz dalgalanıyor

Güzelleri görünce karakaş

Benim yarem dağlıyor

Fındıklı Türküsü

Kalktı artık son tren

Kapandı kapakları

Yarime zindan oldu

Fındıklı sokakları

 

İn dereye

İnemeyenler de var

Yarimle ikimizi

Çekemeyenler de var

 

İn dereye dereye

İnmedik mi be yarim

Sen sarışın ben esmer

Uymadık mı be yarim

 

Kalktı artık son tren

Kapandı kapakları

Yarime zindan oldu

Fındıklı sokakları

 

Gidiyom gidemiyom

Beni deli ediyon

Bir tomurcuk gülünü

Kime teslim ediyon

 

Kalktı artık son tren

Kapandı kapakları

Yarime zindan oldu

Fındıklı sokakları

 

Karlı Dağlar

Karlı dayler, buzlu dayler

Yüzüm de güler, kalbim ayler

 

Yane de yane yan meşesi

Yandı ciğerimin köşesi

 

Karlı dayler karsız olmaz

Benim de yarim bensiz olmaz

 

Yane de yane yan meşesi

Yandı ciğerimin köşesi

 

Karlar dayler aşmak ister

Al yanaklar yaşmak ister

 

Yane de yane yan meşesi

Yandı ciğerimin köşesi

 

Gelin Kaynana Taşlaması

-Aldı sözü kaynana-

Taş duvar örülür mü

Kaynana dövülür mü

Kaynanayı döven gelin

Mahallede övülür mü

 

-Aldı sözü gelin-

İneği de sağdın mı

Yoğurdu da çaldın mı

Bir kaşık alma ilen de cadı

Mahalleye yaydın mı

 

-Aldı sözü kaynana-

Eli bıçaklı gelin

Başı saçaklı gelin

O oğlanı ben doğurdum

Maşa bacaklı gelin

 

-Aldı sözü gelin-

İnek de benim

Yayık da benim

Evler kaynatanın be cadı

Oğlun da benim

 

-Aldı sözü kaynana-

Ölsem konuşmam

Billahi barışmam

Kör olası faltaka gelin

Ben sana karışmam

 

Gelibolu Manileri

Yapılmadık evlerde

Baca tüter mi

Onsekiz aylık askerlik

Yarim biter mi

Gelibolu'da bandolar

Bandoları çaldılar

Senin yarini askere

Temelli mi aldılar

 

Gelibolu minaresi

Yanıyor idaresi

Oğlu beni seviyor

Ne karışır annesi

 

Elek elek içinde

Elek tekne içinde

Gelibolu kızları

Sırma yelek içinde

 

Gelibolu'ya giderken

Sıra sıra yulaflar

Saklı konuştuk be yar

Nerden çıktı bu laflar

Bahçemiz soğan dolu

Arkamız Gelibolu

İster al ister alma

Köyümüz oğlan dolu

Sarı kurdele mensiz

Sarardım soldum sensiz

Gelibolu yollarında

Nasıl gidiyon bensiz

 

Kına Gecesi Ağıtları

O oğlanı ben doğurdum

Maşa bacaklı gelin

 

-Aldı sözü gelin-

İnek de benim

Yayık da benim

Evler kaynatanın be cadı

Oğlun da benim

 

-Aldı sözü kaynana-

Ölsem konuşmam

Billahi barışmam

Kör olası faltaka gelin

Ben sana karışmam

Gelibolu Şarkısı

 

Gelibolu Mutfağı

 

Gelibolu Türküleri

Gelibolu Manileri

 

Gelibolu'ya bağlı Belde ve Köyler:

Bolayır

Evreşe

Kavak

Adilhan

Bayırköy

Bayramiç

Burhanlı

Cennetköy

Cevizli

Cumalı

Çokal

Değirmendüzü

Demirtepe

Dirikköy

Fındıklı

Güneyli

Ilgardere

Kalealtı

Karainebeyli

Kavaklıtepe

Kocaçeşme

Koruköy

Ocaklı

Ortaköy

Pazarlı

Süleymaniye

Sütlüce

Şadıllı

Tayfur

Yeniköy

Yülüce

 

 

Ana Sayfa Derneğimiz Faaliyetler Gelibolu İlanlar Kurumlar